Uwagi POF do projektu ustawy dotyczącego zakazu handlu w niedzielę

Polska Organizacja Franczyzodawców z niepokojem przyjęła projekt Solidarności dotyczący zakazu handlu w niedzielę. Z duża nadzieją czekamy na konsultacje społeczne, zapowiedziane na jesień przez komisje parlamentarne.

Chcielibyśmy zaprotestować przeciw ostrym sankcjom karnym za pracę przedsiębiorcy franczyzowego w swoim sklepie. Karanie za pracę tak jak za kradzież czy przemyt uważamy za niedopuszczalne. Jest to przejaw zupełnie niepotrzebnej nieufności związkowców wobec małego biznesu, który jest przecież kołem zamachowym gospodarki i generuje środki na życie kilku milionów Polaków.

Projekt ustawy ma istotne błędy prawne, bowiem różnicuje dwóch identycznych przedsiębiorców – jednym zakazuje handlu, grożąc karami, a drugim pozwala handlować w niedzielę. Przedsiębiorcy ci mogą funkcjonować właściwie identycznie, prowadzić samodzielnie sklep tej samej wielkości, z podobnymi produktami i obrotami, w tym samym miasteczku, tylko jeden z nich podpisał umowę franczyzową a drugi nie. Niezależnie od zawarcia kontraktu, biorcy licencji są przecież samodzielnymi i niezależnymi przedsiębiorcami, czyli dokładnie tak jak pozostali.

Nie rozumiemy niechęci projektodawców do franczyzy skoro franczyza daje małemu przedsiębiorcy znaną markę, wsparcie i wiedzę o biznesie – a więc szansę na dobre funkcjonowanie biznesu i stały dopływ podatków dla państwa. Spośród 300 tysięcy małych sklepów blisko 1/3 tych najmniejszych, które według deklaracji rząd chce chronić, działa na zasadzie franczyzy lub agencji. Dla znacznej części tych przedsiębiorców działalność bez wsparcia dawcy licencji skończyłaby się bankructwem, bowiem samodzielnie nie mogą poradzić sobie z realiami rynkowymi, konkurencją – dlatego wybrali współpracę na zasadzie franczyzy. Podobnie może być w przypadku nierównego potraktowania biorców licencji przez prawo, w porównaniu z pozostałymi przedsiębiorcami, gdyż uniemożliwienie im pracy w niedziele wiązać się będzie z koniecznością zakończenia działalności gospodarczej.

Pragniemy też zwrócić uwagę na inwestycje franczyzobiorców w ich firmy, bowiem najczęściej są one pokrywane z dorobku całego życia i wspierane kredytami. Wejście w życie postulowanych przez Solidarność norm prawnych spowoduje w przypadku dużej części przedsiębiorców nierentowność ich firm, a w konsekwencji bankructw i konieczności spłat kredytów, najczęściej również w okresie braku dochodów. Dodatkowym obciążeniem dla tych osób będą wysokie kary umowne nakładane przez właścicieli nieruchomości (szczególnie galerie handlowe), bowiem franczyzobiorcy zazwyczaj wynajmują powierzchnie do prowadzenia działalności gospodarczej, na podstawie umów zawartych często na wiele lat. Jednocześnie jest w znikomym stopniu prawdopodobne, że właściciele nieruchomości obniżą czynsze. Jakiekolwiek ograniczenia wymagają odpowiednio długiego vacatio legis oraz odpowiednio długich okresów przejściowych.

Uważamy, że postulowane w projekcie ustawy przepisy prawne ograniczające swobodę działalności gospodarczej części firm tylko dlatego, że współpracują one na zasadzie franczyzy z podmiotami wspierającymi, jest naruszeniem konstytucyjnych zasad równości wobec prawa, zakazu dyskryminacji w życiu społecznym i gospodarczym, sprawiedliwości społecznej, a także demokratycznego państwa prawnego, które są określone w art. 2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wiąże się to także z niezgodnością postulowanych przez Solidarność norm prawnych z zagwarantowaną konstytucyjnie zasadą wolności działalności gospodarczej, nawiązującą do zasady społecznej gospodarki rynkowej, stanowiącej w myśl art. 20 Konstytucji RP podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej. Zasady te dopuszczają podejmowanie wszelkiej działalność gospodarczej niezależnie od przedmiotu i podmiotu aktywności. Natomiast ograniczenie wolności działalności gospodarczej – jak wynika z art. 22 Konstytucji RP – jest dopuszczalne tylko ze względu na ważny interes publiczny, a nie ma podstaw do ograniczenia praw franczyzobiorców w stosunku do pozostałych przedsiębiorców.

Mając na uwadze powyższe apelujemy o pilne przeprowadzenie konsultacji społecznych z udziałem reprezentantów środowiska firm franczyzowych.

Zarząd Polskiej Organizacji Franczyzodawców